Νέα κοινοβουλευτική παρέμβαση κατατέθηκε για το Επικούρειο Πολιτιστικό Κέντρο Σάμου, με βουλευτές να ζητούν εξηγήσεις για τις αλλαγές χρήσης του κτιρίου. Η ερώτηση στρέφεται κατά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και θέτει ζήτημα παραβίασης των όρων ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Οι βουλευτές υποστηρίζουν ότι το κτίριο χρηματοδοτήθηκε αποκλειστικά για πολιτιστικούς σκοπούς, ενώ σήμερα προωθούνται άλλες χρήσεις. Κάνουν λόγο για καθυστερήσεις ελέγχων, για μετάθεση ευθυνών μεταξύ υπηρεσιών και για αποφάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου που δημιουργούν τετελεσμένα. Ζητούν συγκεκριμένες απαντήσεις από τέσσερα υπουργεία και κατάθεση όλων των σχετικών εγγράφων.
ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΚΕ
Προς τους Υπουργούς:
Εσωτερικών
Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Ανάπτυξης
Τουρισμού
Θέμα: Πότε επιτέλους θα αποκατασταθεί η νομιμότητα σχετικά με τις αυθαίρετες αλλαγές χρήσης που πραγματοποιεί η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου στο Επικούρειο Πολιτιστικό Κέντρο Σάμου, κατά παράβαση των όρων της κοινοτικής του χρηματοδότησης;
Με προηγούμενη κοινοβουλευτική ερώτηση 11 Βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, αρ. 3832/10.03.2025, είχαμε απευθυνθεί σε συναρμόδιους υπουργούς σχετικά με τη δυσώδη υπόθεση που αφορά αυθαίρετες πράξεις της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, η οποία αρνείται συστηματικά να λειτουργήσει το Επικούρειο Πολιτιστικό Κέντρο Σάμου για τον σκοπό που χρηματοδοτήθηκε.
Αν και η υπόθεση έχει αναστατώσει την τοπική κοινωνία και συνοδεύεται από σειρά επώνυμων καταγγελιών και δημοσιευμάτων, φαίνεται ότι οι πράξεις αυτές τελούνται μάλλον υπό την ανοχή των αρμόδιων αρχών, ενώ επισημαίνεται ότι ούτε στον κοινοβουλευτικό μας έλεγχο έχουν ανταποκριθεί επαρκώς μέχρι σήμερα τα συναρμόδια υπουργεία.
Υπενθυμίζεται ότι το Επικούρειο Πολιτιστικό Κέντρο Σάμου είναι ένα αναπαλαιωμένο κτίριο, παλαιό Καπνοκοπτήριο Σάμου, που παραχωρήθηκε από την Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου, κατά χρήση, αρχικά στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Σάμου και εν συνεχεία στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Οι διαδικασίες για την παραχώρηση ξεκίνησαν το 2003 και επικαιροποιήθηκαν το 2010, προκειμένου αυτό να αναπαλαιωθεί και να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για πολιτιστικούς σκοπούς ως Επικούρειο Πολιτιστικό Κέντρο Σάμου.
Εν συνεχεία, κατόπιν εκπόνησης μελέτης από την ομάδα του Επίκουρου Καθηγητή του ΕΜΠ Γιάννη Κίζη, η Πράξη με τίτλο ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΑΜΟΥ εντάχθηκε με την υπ’ αρ. Πρωτ. 3441/948/Α2/27.06.2012 Απόφαση στο Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα με δικαιούχο τον ΕΟΤ και προϋπολογισμό ένταξης 5.230.000 ευρώ. Η ανωτέρω Απόφαση ανακλήθηκε, καθώς η Πράξη δεν ολοκληρώθηκε στο ΕΣΠΑ 2007-2013, οπότε προβλέφθηκε η ένταξή της στο ΕΣΠΑ 2014-2020.
Ακολούθως, η Πράξη ΟΠΣ 5003086 εντάχθηκε με την υπ’ αρ. οικ. 4290/14.12.2016 Απόφαση στο Πρόγραμμα Βόρειο Αιγαίο 2014-2020, με δικαιούχο τη Διεύθυνση Χωρικού Σχεδιασμού και Υποδομών του Υπουργείου Τουρισμού και προϋπολογισμό 3.094.594,09 ευρώ, ο οποίος στην πορεία ανήλθε σε 3.149.594,09 ευρώ. Ημερομηνία ολοκλήρωσης της Πράξης ήταν η 31.12.2023.
Ήδη από την Απόφαση Ένταξης κατέστη σαφές ότι ο δικαιούχος οφείλει να τηρεί συγκεκριμένες μακροχρόνιες δεσμεύσεις και να μην επιφέρει καμία ουσιαστική μεταβολή που επηρεάζει τη φύση και τους στόχους της Πράξης. Οι χρήσεις που είχαν προβλεφθεί ήταν αίθουσα θεάτρου και εκδηλώσεων, εργαστήρια θεάτρου, μουσικής, χορού, ζωγραφικής, φωτογραφίας, χώροι εκθέσεων, βιβλιοθήκη, αίθουσα συσκέψεων, γραφεία πολιτιστικών συλλόγων, κυλικείο και σκοτεινός θάλαμος.
Όμως από το 2021 η ηγεσία της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου επιχείρησε να παραχωρήσει το κτίριο σε ΜΚΟ τοπικού κυβερνητικού Βουλευτή με την επωνυμία Ινστιτούτο έρευνας για την μακροζωία και την πρόληψη ασθενειών γήρατος. Η απόφαση ακυρώθηκε μετά την αντίδραση της κοινωνίας. Στις 13 Δεκεμβρίου 2024 το Περιφερειακό Συμβούλιο έλαβε νέα απόφαση για διάθεση μέρους του κτιρίου σε άλλες υπηρεσίες.
Ακολούθησαν νέες αντιδράσεις και κοινοβουλευτικός έλεγχος, στον οποίο το Υπουργείο Τουρισμού δεν απάντησε και το Υπουργείο Εσωτερικών απάντησε μετά από έξι μήνες χωρίς να μπει στην ουσία. Παράλληλα πραγματοποιήθηκε επώνυμη καταγγελία στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, το οποίο διαπίστωσε τον Δεκέμβριο 2025 ενδείξεις μη τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων λόγω αλλαγής χρήσης και μη σύστασης φορέα διαχείρισης.
Παρά ταύτα το αρμόδιο Τμήμα δεν προχώρησε σε περαιτέρω διερεύνηση και επαναπροώθησε την καταγγελία στην ΕΥΔ του Προγράμματος Βόρειο Αιγαίο. Ο καταγγέλλων επανήλθε στις 17.12.2025 και διαβίβασε την υπόθεση και στην Ενιαία Αρχή Διαφάνειας χωρίς μέχρι σήμερα ανταπόκριση.
Στις 22 Ιανουαρίου 2026 το Περιφερειακό Συμβούλιο έλαβε νέα απόφαση για έγκριση κανονισμού λειτουργίας του Κέντρου, εισάγοντας αυθαίρετες χρήσεις και στέγαση υπηρεσιών.
Επειδή οι πράξεις αυτές αποτελούν συνέχεια της άρνησης να λειτουργήσει το Κέντρο για τον σκοπό που χρηματοδοτήθηκε,
επειδή ενδέχεται να υποκρύπτεται πρόθεση υφαρπαγής κοινοτικών ενισχύσεων,
επειδή όλα παραμένουν ανέλεγκτα,
Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί
Θα ελέγξουν στην ουσία τις αποφάσεις της Περιφέρειας για εξυπηρέτηση μη πολιτιστικών σκοπών, για μη τήρηση των μακροχρόνιων υποχρεώσεων λόγω αλλαγής χρήσης και για μη διασφάλιση λειτουργίας της Πράξης;
Επιτρέπεται ναι ή όχι η αλλαγή χρήσης κτιρίου που επισκευάστηκε με ευρωπαϊκούς πόρους για συγκεκριμένο σκοπό και σε ποιες διατάξεις βασίζονται οι αποφάσεις της Περιφέρειας;
Ερωτάται ειδικά η Υπουργός Τουρισμού σε ποιες ενέργειες έχει προβεί ως δικαιούχος της Πράξης.
Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων
Καλείται ο Υπουργός Οικονομίας να καταθέσει την απόφαση σύστασης ομάδας διερεύνησης και το πόρισμα του ελέγχου.
Καλείται ο Υπουργός Εσωτερικών να καταθέσει κάθε έγγραφο ή πόρισμα της ΕΑΔ για την υπόθεση.
Καλείται η Υπουργός Τουρισμού να καταθέσει κάθε έγγραφο παρακολούθησης του έργου.
Οι Ερωτώντες και Αιτούντες Βουλευτές
Βέττα Καλλιόπη
Μαμουλάκης Χάρης
Δούρου Ειρήνη
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Μπάρκας Κωνσταντίνος
Νοτοπούλου Κατερίνα
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Παπαηλιού Γεώργιος
Παππάς Νικόλαος
Τσαπανίδου Πόπη
Ψυχογιός Γεώργιος
