Είκοσι έξι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, 26 Σεπτεμβρίου, από το ναυάγιο του «Εξπρές Σάμινα» ανοιχτά της Πάρου, που στοίχισε τη ζωή σε 81 ανθρώπους.
Το επιβατηγό οχηματαγωγό της Minoan Flying Dolphins είχε αναχωρήσει από τον Πειραιά με 472 επιβάτες και 61 μέλη πληρώματος. Το προγραμματισμένο δρομολόγιό του περιλάμβανε προσεγγίσεις στην Πάρο, τη Νάξο, την Ικαρία, τη Σάμο και την Πάτμο, με τελικό προορισμό τους Λειψούς.
Λίγο μετά τις 10 το βράδυ, ενώ πλησίαζε το λιμάνι της Παροικιάς, προσέκρουσε στις βραχονησίδες Πόρτες, περίπου δύο ναυτικά μίλια από την Πάρο. Στην περιοχή έπνεαν ισχυροί άνεμοι, έντασης 8 μποφόρ, ενώ το πλοίο κινούνταν με ταχύτητα περίπου 18 κόμβων.
Η πρόσκρουση προκάλεσε μεγάλο ρήγμα στα δεξιά ύφαλα του πλοίου, με αποτέλεσμα μεγάλες ποσότητες νερού να εισρεύσουν στο μηχανοστάσιο. Το «Εξπρές Σάμινα» άρχισε να παίρνει γρήγορα κλίση και βυθίστηκε σε λιγότερο από μία ώρα.
Οι επιβάτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με το σκοτάδι, τη μεγάλη κλίση του πλοίου και τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Πολλοί αναγκάστηκαν να πέσουν στη θάλασσα, ενώ ψαράδες της Πάρου και της Αντιπάρου έσπευσαν με τα σκάφη τους στην περιοχή για να περισυλλέξουν ναυαγούς.
Από τους 533 επιβαίνοντες, 80 έχασαν τη ζωή τους. Το 81ο θύμα της τραγωδίας ήταν ο υπολιμενάρχης Πάρου, Δημήτρης Μάλαμας, ο οποίος υπέστη οξύ έμφραγμα κατά τη διάρκεια της επιχείρησης διάσωσης.
Ανάμεσα στα θύματα βρισκόταν και ο 19χρονος στρατιώτης Βασίλης Ραχούτης, από τη Φθιώτιδα, ο οποίος ταξίδευε προς τη Σάμο, όπου επρόκειτο να υπηρετήσει. Σύμφωνα με μαρτυρίες επιζώντων, βοήθησε αρκετούς συνεπιβάτες του να εγκαταλείψουν το πλοίο, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να σωθεί ο ίδιος.
Η μητέρα του, Ιωάννα Ραχούτη, σε συνέντευξη που παραχώρησε το 2022 στο αρχείο προφορικής ιστορίας Istorima, περιέγραψε όσα πληροφορήθηκε για τις τελευταίες στιγμές του γιου της. Σύμφωνα με όσα της μετέφεραν, ο 19χρονος είχε βοηθήσει αρκετούς ανθρώπους να σωθούν και στη συνέχεια προσπάθησε να διασώσει ένα βρέφος από τη Σάμο. Στη μνήμη του έχει ανεγερθεί προτομή στα Καμένα Βούρλα.
Η τραγωδία οδήγησε σε πολυετή διερεύνηση των αιτίων της βύθισης και των ευθυνών για το δυστύχημα. Το πόρισμα του Ανώτατου Συμβουλίου Ναυτικών Ατυχημάτων, που εκδόθηκε το 2003, ανέδειξε σοβαρές παραλείψεις στην τήρηση των μέτρων ασφαλείας, επισημαίνοντας ότι οι ανοιχτές στεγανές θύρες του μηχανοστασίου συνέβαλαν καθοριστικά στη βύθιση. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι η έγκαιρη ενημέρωση των επιβατών θα μπορούσε να είχε βελτιώσει τις συνθήκες εγκατάλειψης του πλοίου.
Το 2006, ο πλοίαρχος Βασίλειος Γιαννακής καταδικάστηκε πρωτοδίκως σε κάθειρξη 16 ετών και ο υποπλοίαρχος Αναστάσιος Ψυχογιός σε 19 χρόνια. Οι ποινές μειώθηκαν σε δεύτερο βαθμό, ενώ το 2010, με απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η ποινή του πλοιάρχου περιορίστηκε στα πεντέμισι χρόνια, λόγω παραγραφής των πλημμελημάτων της ανθρωποκτονίας και των σωματικών βλαβών από αμέλεια.
Είκοσι έξι χρόνια μετά, η 26η Σεπτεμβρίου παραμένει ημέρα μνήμης για τις οικογένειες των θυμάτων και ιδιαίτερα για την Ικαρία, που έχασε 13 ανθρώπους στο ναυάγιο. Το «Εξπρές Σάμινα» εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για τη ναυτική ασφάλεια στην Ελλάδα, καθώς η τραγωδία ανέδειξε σοβαρές ελλείψεις στα μέτρα προστασίας των επιβατών και στη διαχείριση έκτακτων περιστατικών.
Πηγές:
,
,
,
,
και
