Δύο πίνακες του Νικηφόρου Λύτρα, που βρίσκονταν στο Δημαρχιακό Μέγαρο Ανατολικής Σάμου, μεταφέρθηκαν στην Εθνική Πινακοθήκη για να παρουσιαστούν σε μεγάλη αναδρομική έκθεση αφιερωμένη στον Έλληνα ζωγράφο. Πρόκειται για τις προσωπογραφίες του καπετάν Σταμάτη Γεωργιάδη και του Λυκούργου Λογοθέτη, οι οποίες θα συντηρηθούν πριν εκτεθούν στο κοινό.
Η μεταφορά πραγματοποιήθηκε σε εφαρμογή της ομόφωνης απόφασης 88/2025 του Δημοτικού Συμβουλίου Ανατολικής Σάμου. Τα δύο έργα κοσμούσαν την αίθουσα επίσημων εκδηλώσεων του Δημαρχιακού Μεγάρου και παραχωρήθηκαν προσωρινά στην Εθνική Πινακοθήκη, στο πλαίσιο της έκθεσης «Νικηφόρος Λύτρας».
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Δήμου Ανατολικής Σάμου, η Εθνική Πινακοθήκη ανέλαβε το σύνολο των δαπανών μεταφοράς και ασφάλισης, καθώς και το κόστος συντήρησης και αποκατάστασης των φθορών των δύο πινάκων.
Ο Δήμος έχει ήδη λάβει επιβεβαίωση για την ασφαλή μεταφορά τους, ενώ οι εργασίες συντήρησης από εξειδικευμένο προσωπικό της Πινακοθήκης αναμένεται να ξεκινήσουν άμεσα.
Η έκθεση αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη αναδρομική παρουσίαση του έργου του Νικηφόρου Λύτρα. Θα περιλαμβάνει περισσότερους από 100 πίνακες ζωγραφικής και περίπου 300 σχέδια, τα περισσότερα από τα οποία παρέμεναν μέχρι σήμερα αδημοσίευτα.
Τα εκθέματα προέρχονται από τις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης, καθώς και από μουσεία, οργανισμούς και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ορισμένα έργα θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά ή ύστερα από πολλές δεκαετίες.
Την επιμέλεια της έκθεσης έχει αναλάβει η Μαρία Κατσανάκη, ενώ η ακριβής ημερομηνία έναρξης δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί.
Ο Νικηφόρος Λύτρας υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής ζωγραφικής του 19ου αιώνα. Συνδέθηκε με τη λεγόμενη «Σχολή του Μονάχου» και διακρίθηκε ιδιαίτερα στην ηθογραφία και την προσωπογραφία, συμβάλλοντας καθοριστικά στην εξέλιξη της ελληνικής εικαστικής δημιουργίας.
Μετά την ολοκλήρωση της έκθεσης, οι δύο πίνακες θα επιστραφούν με ευθύνη της Εθνικής Πινακοθήκης στη Σάμο και θα επανατοποθετηθούν στο Δημαρχιακό Μέγαρο.
