Η κατάρρευση του σεισμόπληκτου κτιρίου στο Άνω Βαθύ επιβεβαιώνει τις δραματικές προειδοποιήσεις των μηχανικών

Η κατάρρευση του σεισμόπληκτου κτιρίου στο Άνω Βαθύ το βράδυ της Παρασκευής επαναφέρει με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο την επικίνδυνη κατάσταση που επικρατεί στη Σάμο, πάνω από πέντε χρόνια μετά τον σεισμό του 2020. Το περιστατικό επιβεβαιώνει τις προειδοποιήσεις των μηχανικών του νησιού προς την κυβέρνηση, αναδεικνύοντας τις σοβαρές καθυστερήσεις στην αποκατάσταση του κτιριακού αποθέματος.

Λίγους μήνες πριν, με ανοιχτή επιστολή προς τον Πρωθυπουργό, η Νομαρχιακή Επιτροπή Σάμου του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας είχε περιγράψει την κατάσταση, προειδοποιώντας ότι η στασιμότητα συνιστά άμεσο κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια. Οι μηχανικοί είχαν επισημάνει ότι οι πόλεις και τα χωριά παραμένουν ουσιαστικά ναρκοθετημένα από χιλιάδες κτίρια που κινδυνεύουν να καταρρεύσουν ανά πάσα στιγμή.

Ακολουθεί η επιστολή, που είχε αποσταλεί στις 29 Οκτωβρίου 2025:

Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,

Πέντε χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό της 30ής Οκτωβρίου 2020, η εισαγγελέας Πρωτοδικών Σάμου διεξάγει έρευνα σχετικά με τη σκανδαλωδώς αργή αποκατάσταση του βλαφθέντος κτιριακού αποθέματος της νήσου, καθώς και για το κατά πόσον αυτό συνιστά κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια. Και ορθώς πράττει.

Ως Διοικητικό Συμβούλιο της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΤΕΕ της Περιφερειακής Ενότητας Σάμου, θα θέλαμε να σας διαβεβαιώσουμε εκ των προτέρων για το εξής. Στον επόμενο σεισμό μεσαίας ή μεγάλης έντασης, που μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή, δεν θα θρηνήσουμε μόνο δύο νεκρά παιδιά. Στη Σάμο θα γίνει μακελειό.

Όλα αυτά τα χρόνια, μόνο περίπου το 25% των κατατεθειμένων μελετών επισκευής και ανακατασκευής κτιρίων έχει εγκριθεί από την αρμόδια υπηρεσία του κράτους, τη ΔΑΕΦΚ. Όσον αφορά δε τις περιπτώσεις όπου οι διαδικασίες έχουν περαιωθεί, το αποτέλεσμα απέχει σημαντικά από αυτό που απαιτείται για την ουσιαστική ασφάλεια των κατασκευών.

Το αποτέλεσμα, πέραν των αυτονόητων κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων για τους πολίτες και τον τόπο, είναι οι πόλεις και τα χωριά μας να βρίσκονται ουσιαστικά ναρκοθετημένα από χιλιάδες κτίρια που κινδυνεύουν, σε μία μόνο στιγμή, να καταρρεύσουν μερικώς ή ολικώς πάνω στα κεφάλια των πολιτών και των παιδιών μας. Και όλα αυτά σε ένα ευνομούμενο, δημοκρατικό, ευρωπαϊκό κράτος.

Ένα κράτος το οποίο, από τις 17 Αυγούστου του τρέχοντος έτους, δεν επιτρέπει στους πολίτες να καταθέσουν τις απαραίτητες αιτήσεις και μελέτες για την επισκευή και ανακατασκευή των κτιρίων τους, καθώς αποφασίστηκε από την πολιτική ηγεσία του αρμόδιου Υπουργείου να μη δοθεί περαιτέρω παράταση. Παράταση για τη μοναδική διαθέσιμη νόμιμη διαδικασία αποκατάστασης των σεισμόπληκτων κτιρίων και για τη μόνη οδό με την οποία μπορεί να καταστεί ασφαλές το κτιριακό απόθεμα και να ανακτηθούν περιουσίες και κόποι μιας ζωής.

Οι λόγοι αυτής της επικίνδυνης αστοχίας του κρατικού μηχανισμού είναι πολλοί. Μπορούμε όμως να εντοπίσουμε τρεις βασικούς.

Ο πρώτος είναι η τραγική υποστελέχωση της αρμόδιας υπηρεσίας. Οι μηχανικοί και το λοιπό επιστημονικό και διοικητικό προσωπικό της ΔΑΕΦΚ είναι τόσο αριθμητικά περιορισμένοι, ώστε ο καθένας να χειρίζεται δεκάδες, ακόμη και εκατοντάδες, σύνθετες υποθέσεις που απαιτούν αυτοψίες, εις βάθος τεχνικό έλεγχο και χρονοβόρες διοικητικές διαδικασίες.

Ο δεύτερος είναι η πλήρης αδιαφορία για την αποκατάσταση της Σάμου, ιδιαίτερα μετά τις εκτεταμένες καταστροφές στη Θεσσαλία, όπου στράφηκε σχεόν αποκλειστικά η προσοχή της υπηρεσίας για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ακόμη και σήμερα, παρά τη δημιουργία αυτοτελούς τμήματος για το Αιγαίο και την Κρήτη, προσωπικό της ΔΑΕΦΚ απασχολείται σε περιοχές εκτός της γεωγραφικής του αρμοδιότητας.

Ο τρίτος αφορά την ανεπαρκή οικονομική αποζημίωση των δικαιούχων. Τα ποσά που χορηγούνται καλύπτουν μόλις το 50 έως 60% του πραγματικού κόστους αποκατάστασης, χωρίς να συνυπολογίζεται η αμοιβή των ιδιωτών μηχανικών. Παράλληλα, τα πιστωτικά ιδρύματα συχνά δεν χορηγούν τα προβλεπόμενα άτοκα δάνεια, γεγονός που αποτυπώνεται και στη σημαντική μείωση των περιπτώσεων που λαμβάνουν τη δεύτερη και τρίτη δόση της στεγαστικής συνδρομής.

Κύριε Πρωθυπουργέ, θεσμικά υπεύθυνο για αυτή την κατάσταση είναι το Ελληνικό Κράτος, η κυβέρνηση και εσείς προσωπικά. Καλή τη πίστει θεωρούμε ότι δεν έχετε ενημερωθεί επαρκώς για τη πραγματική κλίμακα του προβλήματος. Από τη στιγμή όμως που ενημερώνεστε, σε περίπτωση νέου δυσάρεστου γεγονότος η ευθύνη θα είναι πλέον σαφής.

Για τον λόγο αυτό ζητούμε επιτακτικά να δοθούν άμεσα εντολές για παράταση τουλάχιστον ενός έτους στην κατάθεση μελετών και δικαιολογητικών, για ουσιαστική ενίσχυση της ΔΑΕΦΚ με προσωπικό και για περιορισμό της υπηρεσίας στα γεωγραφικά όρια της αρμοδιότητάς της.

Τέλος, σας καλούμε σε συνάντηση, είτε στη Σάμο είτε στο γραφείο σας, προκειμένου να παρουσιαστεί αναλυτικά η κατάσταση και να κατατεθούν συγκεκριμένες προτάσεις για την επιτάχυνση της αποκατάστασης του νησιού.

Με εκτίμηση

Η Νομαρχιακή Επιτροπή Σάμου του ΤΕΕ Βορείου Αιγαίου