Πανηγυρίζει το Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου η Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού.
Κτήτωρ της Μονής είναι ο Νείλος, όπου το 1592 ήρθε στην τοποθεσία και έχτισε μικρή Μονή στο σημείο όπου είχε βρεθεί, το 1582, αρχαία εικόνα Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού.
Το 1838 ο Ηγούμενος Γρηγόριος ξεκίνησε την ανέγερση μεγαλύτερου ναού. Κατά την ανασκαφή των θεμελίων του πρώην κατεδαφισθέντος μικρού ναού βρέθηκε ξύλινος σταυρός με κεφαλαία χρυσά γράμματα. Ο κώδικας της Μονής γράφει: «Και εβάλλομεν κάτω εις τα θεμέλια ένα ξύλινον Σταυρόν από άσηπτον ξύλον, κατασκευάσαντες εν επίτηδες κουβούκλιον, πήξαντες αυτόν επί πέτρας και άψαντες και κανδήλαν έμπροσθέν του. Επί του Σταυρού τούτου εγράψαμεν όσα το Ευχολόγιον διορίζει και εσημειώσαμεν το όνομα του Σ. Ηγεμόνος Σάμου Κυρίου Στεφάνου Βογορίδου, του Αγιωτάτου Πατριάρχου του Οικουμενικού Θρόνου και το όνομα του Ηγουμένου με το έτος και την ημερομηνία».
Ο θεμέλιος λίθος τέθηκε στις 7 Μαΐου 1838.
Όπως αναφέρεται στο βιβλίο «Η εκκλησία της Σάμου. Από της ιδρύσεως αυτής μέχρι σήμερον» προ της καταστροφής της Μικράς Ασίας του 1922 τη Μονή επισκέπτονταν πολλοί Χριστιανοί εξ’ ανατολής, Μ. Ασίας, ακόμα και αρκετοί Οθωμανοί, εκδηλώνοντας το σεβασμό τους στο θαυματουργό Τίμιον Σταυρόν.
Το πρόγραμμα των Ιερών Ακολουθιών έχει ως εξής:
Παρασκευή 13 Σεπτεμβρίου
Ώρα 18.30: Η θ’ Ώρα και ακολούθως η κάθοδος του Τιμίου Σταυρού μετά του Τιμίου Ξύλου από το σκευοφυλάκιο εις το Καθολικός της Μονής.
Ώρα 19.00: Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός.
Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου
Ώρα 7.00-10.30′: Πανηγυρικός Όρθρος, η τέλεση της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού μετά του Τιμίου Ξύλου και πανηγυρική Θεία λειτουργία, ιεραργούντος του μητροπολίτη Σάμου κ.κ. Ευσεβίου.
Ώρα 18.00′:Κατανυκτικός Εσπερινός και στη συνέχεια η Ακολουθία των Χαιρετισμών προς τον Τίμιον και Ζωοποιόν Σταυρόν.
