Τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι συνοριακοί φύλακες στη Σάμο, τα περιστατικά μεταδοτικών νοσημάτων μεταξύ μεταναστών και τις ελλείψεις προσωπικού περιέγραψε στο Ράδιο Αρμονία ο πρόεδρος της Ένωσης Συνοριακών Φυλάκων Σάμου, κ. Κώστας Παναγιωτόπουλος. Άσκησε παράλληλα σκληρή κριτική στην κυβέρνηση, τονίζοντας ότι έξι χρόνια μετά την πρόσληψή τους οι συνοριακοί φύλακες ορισμένου χρόνου ζουν ακόμα σε καθεστώς αβεβαιότητας.
«Μας αντιμετωπίζουν σαν αριθμούς», είπε χαρακτηριστικά. Κατά τον ίδιο, την κυβέρνηση την ενδιαφέρει μόνο «να βγαίνουν οι αριθμοί» και να εισπράττει τα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τον κλάδο είναι αρμόδια τρία υπουργεία: το Προστασίας του Πολίτη, το Μετανάστευσης, που παίρνει τα ευρωπαϊκά κονδύλια, και το Οικονομικών, που διαχειρίζεται τα χρήματα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα ζητήματα υγείας που προέκυψαν όταν ξεκίνησαν οι μεταφορές μεταναστών από την Κρήτη. Τότε εντοπίστηκαν κρούσματα ψώρας, που προκάλεσαν ανησυχία στο προσωπικό.
Μετά από παρεμβάσεις της Ένωσης και σχετική ενημέρωση, όσοι παρουσιάζουν συμπτώματα μπαίνουν πλέον σε καραντίνα. Έτσι δεν έρχονται σε επαφή ούτε με τους εργαζόμενους ούτε με τους υπόλοιπους διαμένοντες στη δομή.
Ο πρόεδρος της Ένωσης στάθηκε και στις συνθήκες που είχαν ζήσει αρκετοί μετανάστες πριν φτάσουν στη Σάμο. Για τρεις με τέσσερις μήνες φορούσαν τα ίδια ρούχα και μοιράζονταν τις ίδιες κουβέρτες, κάτι που επιβάρυνε τις συνθήκες υγιεινής. Διευκρίνισε ωστόσο ότι στο νησί ο Δήμος και η δομή τούς δίνουν από την πρώτη στιγμή ρουχισμό, είδη πρώτης ανάγκης και την απαραίτητη φροντίδα.
«Όλοι φοβόμαστε. Γιατί πλέον είμαστε όλοι σε ηλικίες που έχουμε οικογένειες, έχουμε παιδιά. Γυρίζουμε στο σπίτι και έχουμε ανθρώπους που μας περιμένουν», είπε. Όταν μπήκαν στο σώμα, πριν από έξι χρόνια, οι περισσότεροι ήταν 20 με 25 ετών.
Οι εργαζόμενοι παίρνουν τα ατομικά μέτρα προστασίας, όμως κάθε περιστατικό είναι διαφορετικό και συχνά δεν ξέρουν τι θα βρουν μπροστά τους. «Είμαστε τρία άτομα και έχουμε μπροστά μας 15, 20, 50», εξήγησε. Οι άνθρωποι φτάνουν χωρίς χαρτιά και όλα τα στοιχεία τους βασίζονται σε όσα δηλώνουν οι ίδιοι.
Η μεγάλη πλειονότητα όσων φτάνουν στο νησί έχει πραγματική ανάγκη βοήθειας, υπογράμμισε, «αλλά δεν ξέρεις ποιον έχεις απέναντί σου». Γι’ αυτό το προσωπικό πρέπει να βρίσκεται σε διαρκή ετοιμότητα.
Στην ερώτηση αν ο ίδιος ή συνάδελφοί του έχουν βρεθεί σε άμεσο κίνδυνο, ακόμη και σε πιθανές επιθέσεις, απάντησε: «Ναι, και πάρα πολλές φορές, και δεν σταματάει». Λεπτομέρειες δεν μπορούσε να δημοσιοποιήσει.
Πέρα από τους καθημερινούς κινδύνους, ο κ. Παναγιωτόπουλος μίλησε εκτενώς για τις ελλείψεις προσωπικού και τις εργασιακές συνθήκες του κλάδου.
Οι συνοριακοί φύλακες ορισμένου χρόνου, από τον Έβρο ως το Καστελλόριζο, «κάνουν τα πάντα», είπε: αστυνομικά καθήκοντα και «τη βρώμικη δουλειά του μεταναστευτικού, που κανένας δεν θέλει να ακουμπήσει». Κι όλα αυτά με τα μισά δικαιώματα από όσα έχουν οι μόνιμοι αστυνομικοί.
Στη Σάμο, λόγω των ελλείψεων της Διεύθυνσης Αστυνομίας, οι συνοριακοί φύλακες βοηθούν και στα αστυνομικά καθήκοντα, ενώ σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος του μεταναστευτικού. Τη φρούρηση και τη φύλαξη της δομής, όπως είπε, την κάνουν εξ ολοκλήρου συνοριακοί φύλακες.
Το υπουργείο προωθεί τροποποίηση του Προεδρικού Διατάγματος που ορίζει τα καθήκοντα των συνοριακών φυλάκων ορισμένου χρόνου. Η αλλαγή θα διευρύνει επίσημα τα καθήκοντά τους, ώστε να μπορούν να κάνουν νόμιμα και άλλες αστυνομικές εργασίες, πέρα από το μεταναστευτικό.
Ο κ. Παναγιωτόπουλος τη χαρακτήρισε «το κοκαλάκι, για να μας δώσουν κάτι για να μη μιλάμε», αφού δεν αγγίζει τη μονιμοποίηση ούτε λύνει την αβεβαιότητα για το μέλλον τους.
«Αυτό που πραγματικά έχει σημασία είναι αυτό το αβέβαιο που ζούμε εδώ και έξι χρόνια», σημείωσε. Όλοι, είπε, μπήκαν στο σώμα με την προοπτική για κάτι πιο σταθερό, και αυτή την προσδοκία την καλλιεργούσαν τόσο η προκήρυξη όσο και οι επαφές τους με βουλευτές και υπουργεία.
Η Ένωση έχει συναντήσει πολλές φορές τον βουλευτή Σάμου και υπουργούς, ανάμεσά τους τον κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, τον κ. Θάνο Πλεύρη και παλαιότερα τον κ. Νότη Μηταράκη. «Όλοι τα ίδια: “Μην αγχώνεστε, θα γίνετε μόνιμοι”. Και περνάνε τα χρόνια και δεν βλέπουμε τίποτα», είπε. Πριν από τις προηγούμενες εκλογές, πρόσθεσε, τους είχαν υποσχεθεί πολλά, που δεν έγιναν στην τετραετία που πέρασε.
Σοβαρό πρόβλημα είναι και οι παραιτήσεις. Την τελευταία χρονιά έφυγαν δύο συνοριακοί φύλακες από τη Σάμο, ενώ σε έξι χρόνια οι αποχωρήσεις φτάνουν τις 10 με 15.
Οι θέσεις τους μένουν κενές, γιατί δεν τις καλύπτουν επιλαχόντες. Έτσι οι ανάγκες της υπηρεσίας μένουν ίδιες, αλλά το προσωπικό λιγοστεύει και το βάρος πέφτει σε όσους μένουν.
Ο κ. Παναγιωτόπουλος αναφέρθηκε και στους συναδέλφους του που υπηρετούν μακριά από τις οικογένειές τους, «παρατημένοι στα σύνορα», όπως είπε. Κάποιοι αναγκάζονται να παίρνουν άδειες άνευ αποδοχών για να δουν τα παιδιά τους.
Τέλος, ζήτησε να μάθει τι γίνονται τα ευρωπαϊκά κονδύλια που αντιστοιχούν στις θέσεις όσων παραιτήθηκαν και δεν αντικαταστάθηκαν.
