Με αφορμή τον πρόσφατο διαγωνισμό καθαριότητας του Νοσοκομείου Σάμου, γεννώνται εύλογα ερωτήματα σχετικά με τους όρους και τις προϋποθέσεις συμμετοχής, και ειδικότερα την απαίτηση για εξειδικευμένα και σπάνια πρότυπα ISO, τα οποία εκ των πραγμάτων περιορίζουν δραστικά τον ανταγωνισμό.
Όταν σε έναν διαγωνισμό τίθενται όροι που δεν σχετίζονται άμεσα με την ποιότητα της παρεχόμενης υπηρεσίας, αλλά λειτουργούν αποτρεπτικά για τη συμμετοχή της πλειοψηφίας των ενδιαφερόμενων εταιρειών, τότε δεν μπορούμε να μιλάμε για υγιή ανταγωνισμό. Μπορούμε να μιλάμε, όμως, για «φωτογραφικούς» όρους.
Το ερώτημα είναι απλό και σαφές: αυτές οι προδιαγραφές τίθενται κατ’ εντολήν της κεντρικής διοίκησης ή αποτελούν επιλογές των εκάστοτε διοικήσεων; Και αν ισχύει το δεύτερο, με ποιο σκεπτικό αποκλείονται επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να προσφέρουν αξιόπιστες και οικονομικότερες υπηρεσίες;
Το φαινόμενο αυτό δεν είναι μεμονωμένο. Αντίστοιχες πρακτικές παρατηρούνται και σε διαγωνισμούς που αφορούν τη διαχείριση δομών μεταναστών, όπου επίσης εμφανίζονται υπερβολικές ή εξειδικευμένες πιστοποιήσεις, οι οποίες δημιουργούν εύλογες υπόνοιες περί προεπιλεγμένων αναδόχων.
Πέρα όμως από τη διαδικασία, υπάρχει και η ουσία.
Ένα νοσοκομείο, ιδιαίτερα σε μια νησιωτική και ευαίσθητη περιοχή όπως η Σάμος, δεν αποτελεί απλώς μια μονάδα παροχής υπηρεσιών υγείας. Είναι πυλώνας κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Απασχολεί εργαζομένους από την τοπική κοινωνία, συνεργάζεται με τοπικούς επαγγελματίες, στηρίζει την τοπική οικονομία.
Όταν, λοιπόν, οι διαγωνισμοί σχεδιάζονται με τέτοιο τρόπο ώστε να αποκλείουν τοπικές ή μικρότερες επιχειρήσεις, το πλήγμα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι και κοινωνικό. Αντί να ενισχύεται η τοπική ανάπτυξη, δημιουργείται ένα κλειστό σύστημα συμμετοχής, στο οποίο λίγοι έχουν πρόσβαση. Και όπως είναι γνωστό: όσο λιγότερος είναι ο ανταγωνισμός, τόσο υψηλότερο είναι το κόστος ,χωρίς αυτό να συνεπάγεται απαραίτητα καλύτερη ποιότητα.
Η εμπειρία έχει δείξει ότι οι «φωτογραφικοί» διαγωνισμοί δεν οδηγούν σε βέλτιστα αποτελέσματα. Αντιθέτως, συχνά οδηγούν σε αδιαφάνεια, υπερκοστολόγηση και αμφισβητούμενη ποιότητα υπηρεσιών.
Γι’ αυτό και τίθεται ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα: μήπως θα πρέπει η διοίκηση του Νοσοκομείου να επανεξετάσει τους όρους του συγκεκριμένου διαγωνισμού; Μήπως θα ήταν πιο ορθό να ακυρωθεί η παρούσα διαδικασία και να προκηρυχθεί εκ νέου, με όρους πιο ανοιχτούς, πιο δίκαιους και πραγματικά ανταγωνιστικούς;
Η διοίκηση ενός νοσοκομείου δεν έχει μόνο διοικητικό ρόλο. Έχει και κοινωνική ευθύνη. Οφείλει να στέκεται δίπλα στην τοπική κοινωνία , όχι μόνο στο επίπεδο της υγείας, αλλά και στο επίπεδο της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.
Ίσως, λοιπόν, είναι η στιγμή για αναθεώρηση. Ίσως είναι η στιγμή για περισσότερη διαφάνεια. Και σίγουρα είναι η στιγμή να διασφαλιστεί ότι οι διαδικασίες εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον και όχι περιορισμένα ιδιωτικά συμφέροντα.
